Kościół św. Barbary w Świętem - historia, wnętrze i zabytki drewnianej świątyni z 1723 r.

Opracowanie: Halina Borowska · aktualizacja 28.10.2026

W tym tekście

Gdzie stoi kościół św. Barbary w Świętem?

Kościół św. Barbary w Świętem to drewniana, jednonawowa świątynia o konstrukcji zrębowej, zbudowana w 1723 r. z fundacji Wacława Kozłowskiego (D. Galanciak, Studia Gdańskie, 2020). Stoi we wsi Święte w gminie Łasin, w powiecie grudziądzkim, w diecezji toruńskiej. Pod tytułem św. Barbary poświęcono ją 13 lipca 1738 r. Od 5 sierpnia 1961 r. figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A/413.

Drewniane kościoły ziemi chełmińskiej i Pomorza objeżdżam od ponad dwudziestu lat. Ten tekst to niezależny przewodnik, nie strona parafii. Nie przyjmuję intencji, nie zbieram ofiar i nie mówię w imieniu duszpasterzy. Opisuję to, co podają źródła: katalog Diecezji Toruńskiej, monografia dekanatu łasińskiego pod redakcją ks. Stanisława Kardasza z 1997 r. i artykuł naukowy Dariusza Galanciaka z 2020 r.

W jakiej gminie i powiecie leży Święte?

Święte leży w gminie miejsko-wiejskiej Łasin, w powiecie grudziądzkim, przy północno-wschodniej granicy województwa kujawsko-pomorskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 r. wieś liczyła około 223 mieszkańców. Po niemiecku nazywała się Schwenten. Kilka polskich wsi nosi nazwę Święte, więc przy szukaniu na mapie dopisz „gmina Łasin", bo inaczej trafisz gdzie indziej.

• Adres według katalogu Diecezji Toruńskiej: Święte 16, 86-320 Łasin.
• Współrzędne kościoła według Wikipedii: 53°31'50,1"N, 19°11'12,9"E. Przydają się, gdy nawigacja prowadzi polnymi drogami.
• Gmina: Łasin. W tej gminie Święte jest jedną z mniejszych wsi parafialnych.
• Powiat: grudziądzki. Kościół należy do najstarszych zabytków powiatu grudziądzkiego.
• Województwo: kujawsko-pomorskie, tuż przy granicy z warmińsko-mazurskim.

Do jakiej diecezji i dekanatu należy kościół?

Kościół należy do diecezji toruńskiej i dekanatu łasińskiego. Diecezję toruńską utworzono 25 marca 1992 r. bullą Totus Tuus Poloniae Populus. Wcześniej teren ten należał do diecezji chełmińskiej. Według katalogu diecezji proboszczem jest ks. Wojciech Wierzbicki, a do parafii należy też kaplica w Tymawie. Szerzej piszę o tym w tekście parafia św. Barbary w Świętem i kaplica w Tymawie.

Kiedy zbudowano kościół w Świętem?

Kościół w Świętem zbudowano w 1723 r. z fundacji Wacława Kozłowskiego, właściciela wsi. Tę datę podają Wikipedia i artykuł D. Galanciaka w „Studiach Gdańskich" (2020). Dawna strona parafii pisała „1723 r. lub 1736". Świątynię poświęcono pod wezwaniem św. Barbary 13 lipca 1738 r. Obrzędu dokonał dziekan łasiński ks. Ludwik Dittmar.

Budowa przebiegała w kilku etapach. Monografia ks. Kardasza i późniejsze opracowania podają taką kolejność:

1. 1723 r.: Wacław Kozłowski funduje drewniany kościół w miejscu dawnej, zrujnowanej świątyni.
2. Po budowie parafia dostaje pierwszego instytuowanego proboszcza, ks. Adempskiego.
3. Około 1730 r. powstaje barokowy ołtarz główny ku czci św. Barbary (według Wikipedii).
4. 13 lipca 1738 r. ks. Ludwik Dittmar poświęca kościół pod wezwaniem św. Barbary.
5. 1753 r.: do wnętrza trafiają dwa ołtarze boczne w stylu regencji.

Fundator Wacław Kozłowski i poświęcenie w 1738 r.

Wacław Kozłowski był właścicielem Świętego i fundatorem obecnego kościoła. Zgodnie podają to dawna strona parafii, Wikipedia i artykuł Galanciaka. Między budową a poświęceniem minęło piętnaście lat. Dopiero wtedy kościół dostał tytuł św. Barbary, dziewicy i męczennicy, wspominanej w liturgii 4 grudnia. Prawo kanoniczne traktuje tytuł kościoła jako stały:

Każdy kościół powinien mieć swój tytuł, którego po dokonaniu dedykacji nie można zmienić. - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1218, 1983

1723 czy 1736: skąd dwie daty budowy?

Obie daty pochodzą z dawnej strony parafii, która streszczała monografię ks. Kardasza i pisała „1723 r. lub 1736". Wikipedia, opis wsi i recenzowany artykuł Galanciaka z 2020 r. podają tylko 1723. Dlatego w przewodniku trzymam się roku 1723. Datę 1736 traktuję jako wariant z dawnej literatury, który dotyczy może etapu prac, ale żadne z dostępnych źródeł tego nie wyjaśnia.

Jakie wezwanie miał wcześniejszy kościół?

Nie wiadomo. Dawna strona parafii pisze wprost, że wezwanie poprzedniego kościoła jest nieznane. Wiadomo tylko, że kościół parafialny istniał w 1366 r., a w XVI i XVII w. odnotowywano jego ruiny.

Historia parafii w Świętem od 1298 r.

Parafia w Świętem istnieje od około 1300 r. Według Galanciaka (2020) i Wikipedii założyli ją Krzyżacy. Sama wieś pojawia się w źródłach już w 1298 r. jako dobra rycerskie Arnolda de Wladow w komturii radzyńskiej. W ciągu siedmiu wieków parafia przeżyła wojnę trzynastoletnią, przecięcie granicą w 1920 r. i okupację, w czasie której zginął jej proboszcz.

Krzyżackie korzenie i komturia radzyńska

W 1298 r. Święte należało do rycerza Arnolda de Wladow. Jego rodzina trzymała te dobra przez niemal dwa wieki. W dokumentach zmieniała się nazwa wsi: w 1414 r. Swenten, w 1495 r. Swyathe, a po niemiecku Schwenten. W latach 1422-1441 wielki mistrz Paweł Russdorf nadał część dóbr na prawie chełmińskim, a pleban otrzymał 4 łany (włóki) ziemi.

Wojna trzynastoletnia i ruiny pierwszego kościoła

Pierwotny kościół zniszczyła wojna trzynastoletnia (1454-1466), a parafia podupadła. Już w 1414 r., podczas wojny polsko-krzyżackiej, spłonął dwór Kuzna z Władówka. Ruiny kościoła odnotowano pod koniec XVI w. i jeszcze w 1670 r., podczas wizytacji diakona Strzesza. Około połowy XVI w. wieś należała do Brochockich.

Dlaczego część parafii znalazła się po stronie niemieckiej?

Po traktacie wersalskim w latach 1919-1920 nowa granica przecięła parafię. Mała Tymawa, Wałdowo i osada Niemca z Krzywki zostały po stronie niemieckiej. Proboszczem był wtedy ks. Józef Czubek (1883-1945). Objął parafię 30 lipca 1917 r., działał w Radzie Ludowej, a w grudniu 1918 r. był posłem na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu. Do Jabłonowa przeszedł 25 września 1928 r.

Okupacja i męczeństwo ks. Leona Gregorkiewicza

Ks. Leon Gregorkiewicz (1872-1939) został proboszczem 3 grudnia 1928 r. We wrześniu 1939 r. okupant zamknął kościół. 27 października 1939 r. członkowie Selbstschutzu aresztowali proboszcza. Więziono go w Łasinie, Grudziądzu i Chełmnie.

Według ustaleń autora ks. Leon Gregorkiewicz zginął w listopadzie 1939 r. w Klamrach koło Chełmna, a pamięć o nim przypomina tablica w kruchcie kościoła w Świętem (parafraza). - D. Galanciak, „Kapłani - męczennicy dekanatu łasińskiego z czasów II wojny światowej", Studia Gdańskie t. XLVI, 2020

Tego samego dnia aresztowano Konstantego Szafrę, dawnego kierownika szkoły w Świętem. Zmarł po pobiciu 28 lutego 1940 r. w Grudziądzu. Kościół otwarto ponownie w grudniu 1943 r. Ks. Alfons Strzyżewicz zastał wtedy zniszczoną monstrancję, trzy kielichy i puszkę.

Najważniejsze daty zebrałam w tabeli. Opieram się na streszczeniu monografii ks. Kardasza (1997) i na artykule Galanciaka (2020).

Rok	Wydarzenie
1298	Pierwsza wzmianka: dobra Arnolda de Wladow w komturii radzyńskiej
ok. 1300	Założenie parafii przez Krzyżaków
1366	Kościół parafialny poświadczony w źródłach
1454-1466	Wojna trzynastoletnia niszczy pierwszy kościół
1723	Budowa obecnego kościoła z fundacji Wacława Kozłowskiego
1738	Poświęcenie pod wezwaniem św. Barbary
1867	Parafia liczy 1150 wiernych
1920	Część parafii po stronie niemieckiej
1939	Aresztowanie i śmierć ks. Leona Gregorkiewicza
1945-1993	Święte jako kuracja przy parafii Zawda-Jankowice

Po wojnie losy parafii wyglądały tak:

• Do końca wojny ks. Józef Koszałka obsługiwał sześć parafii, w tym Święte.
• W latach 1945-1993 Święte było kuracją przy parafii Zawda-Jankowice w dekanacie grudziądzkim.
• Do 1953 r. kurację obsługiwał m.in. ks. Boniecki z Szynwałdu.
• W 1992 r. dekanat łasiński wszedł w skład nowej diecezji toruńskiej.

Jak wygląda kościół w Świętem z zewnątrz?

Kościół w Świętem jest drewniany, orientowany i jednonawowy, o konstrukcji zrębowej. Węższe prezbiterium zamyka się trójbocznie i ma dwie zakrystie po bokach. Od frontu stoi kruchta. Dach dwukalenicowy kryty jest gontem, a nad nim wznosi się czworoboczna wieżyczka na sygnaturkę z namiotowym daszkiem (Wikipedia, 2026).

Konstrukcja zrębowa, gont i wieżyczka na sygnaturkę

W konstrukcji zrębowej ściany powstają z poziomo układanych belek łączonych na narożnikach. Nie ma tu murów ani szkieletu wypełnianego cegłą. Jak to wyglądało w Świętem, opisuję osobno w tekście o tym, jak powstała konstrukcja zrębowa kościoła w Świętem. Kościół nie ma wieży frontowej. Jest tylko wieżyczka na sygnaturkę, czyli mały dzwon, na kalenicy dachu.

Zawsze obchodzę takie kościoły dookoła i tutaj też to polecam, bo z każdej strony bryła wygląda inaczej:

• Od zachodu widać kruchtę i szczyt nawy, czyli fasadę wejściową.
• Od wschodu widać trójbocznie zamknięte prezbiterium węższe od nawy.
• Od północy i południa widać dwie zakrystie dostawione do prezbiterium.
• Z dystansu widać dach dwukalenicowy: nawa i prezbiterium mają osobne kalenice na różnych wysokościach.
• Z bliska widać fakturę gontu, którą wymieniano w latach 90. XX w.

Co otacza kościół?

Kościół otacza cmentarz przykościelny, na którym stoi dzwonnica. Przy wejściu jest grób ks. Roberta Nowakowskiego (1828-1891) z metalowym krzyżem i napisem po niemiecku (Galanciak, 2020). To dobre miejsce, żeby się zatrzymać przed wejściem do środka.

Czy to jeden z największych drewnianych kościołów w Polsce?

Tego nie da się potwierdzić. Dawna strona parafii nazywała kościół największym drewnianym w okolicy i „jednym z największych w Polsce". To jednak opinia parafii, a dostępne źródła nie podają wymiarów świątyni. Jak Święte wypada obok sąsiednich świątyń pod względem bryły i wyposażenia, pokazuję w tekście kościół w Świętem na tle innych drewnianych kościołów.

Co zobaczyć we wnętrzu kościoła?

We wnętrzu kościoła w Świętem są trzy ołtarze: barokowy ołtarz główny św. Barbary z około 1730 r. i dwa ołtarze boczne z 1753 r. w stylu regencji. Do tego dochodzą chrzcielnica z pelikanem, organy Augusta Terletzkiego z 1888 r., ambona, ławy kolatorskie i konfesjonały (Wikipedia; dawna strona parafii, 2024).

Wnętrze ma płaskie stropy z fasetą wsparte na słupach. Chór muzyczny stoi na dwóch słupach, a posadzkę ułożono z kostki. Między nawą a prezbiterium biegnie belka tęczowa z krucyfiksem i rzeźbami aniołków. Dawna strona parafii pisała o zapachu drewna przesiąkniętego kadzidłem. Katechizm tłumaczy, czemu służą obrazy i figury w kościele: mają przybliżać tajemnice wiary i postacie świętych, a ich podstawą jest wcielenie Syna Bożego (KKK 1159-1162).

Ołtarz	Datowanie i styl	Położenie	Główny motyw
Główny św. Barbary	ok. 1730, barok z elementami z pocz. XVII w.	prezbiterium	obraz św. Barbary, Oko Opatrzności
Najświętszego Serca Pana Jezusa	1753, regencja	strona lekcji (południowa)	figura Chrystusa z Sercem
MB Szkaplerznej	1753, regencja	strona Ewangelii (północna)	Maryja wręcza szkaplerz św. Szymonowi Stockowi

Ołtarz główny św. Barbary z ok. 1730 r.

Ołtarz główny powstał około 1730 r. w stylu barokowym. Ma też elementy późnorenesansowe z początku XVII w. W centrum wisi obraz patronki, św. Barbary, a po bokach stoją figury św. Stanisława, biskupa i męczennika, oraz św. Wojciecha. W górnej kondygnacji jest obraz świętego biskupa rozdającego jałmużnę, a całość wieńczy Oko Opatrzności.

Ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa

Ołtarz stoi po południowej stronie, zwanej stroną lekcji. W centrum jest figura Chrystusa z Sercem, a obok figury św. Antoniego i św. Jana Nepomucena. Wyżej widnieje obraz św. Marii Magdaleny, otoczony figurami, które dawna strona parafii opisuje jako prawdopodobnie św. Franciszka Ksawerego i św. Pawła Apostoła. Na kartuszu w zwieńczeniu jest herb bp. Stanisława Leskiego.

Ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej

Po stronie północnej, czyli stronie Ewangelii, stoi ołtarz Matki Bożej z Góry Karmel. Na obrazie Maryja wręcza szkaplerz św. Szymonowi Stockowi. Obok stoją figury św. Jana Chrzciciela, św. Pawła Pustelnika i dwóch świętych zakonnic, a wyżej jest obraz św. Antoniego z Padwy. Kartusz znów nosi herb bp. Stanisława Leskiego. Przy tym ołtarzu działa Bractwo Szkaplerzne, które ma odpust bracki 16 lipca. Szkaplerz to znak pobożności karmelitańskiej, a nie sakrament.

Chrzcielnica z pelikanem

Chrzcielnica pochodzi z około połowy XVIII w. i stoi przy północnej ścianie prezbiterium. Pokrywę wieńczy pelikan karmiący pisklęta własnym ciałem, dawny symbol Chrystusa oddającego życie za ludzi. Na tle widać personifikację Boga Ojca, a na baldachimie Chrystusa Zmartwychwstałego. Prawo kanoniczne wymaga chrzcielnicy w każdym kościele parafialnym (KPK, kan. 858 § 1).

Pie pellicane, Iesu Domine. - Adoro te devote, hymn eucharystyczny przypisywany św. Tomaszowi z Akwinu, XIII w.

Organy Augusta Terletzkiego z 1888 r.

Według Wikipedii organy zbudował w 1888 r. August Terletzki. Dawna strona parafii datuje je ogólnie na 2. połowę XIX w. Stoją na chórze i mają:

• 6 rejestrów, czyli głosów o różnej barwie,
• jeden manuał i pedał,
• trakturę mechaniczną,
• wiatrownice mechaniczno-zasuwkowe,
• miech fałdowy.

Obudowę organów zmodernizowano w ostatnich latach.

Ambona, ławy kolatorskie i konfesjonały

Ambona pochodzi z około połowy XVIII w. Dwie rokokowe ławy kolatorskie i dwa konfesjonały powstały w 2. połowie XVIII w., a kamienna kropielnica w XVIII w. Szczegóły opisuję w tekście ambona, ławy kolatorskie i konfesjonały w Świętem. Zwróć też uwagę na figurę św. Michała Archanioła, stacje drogi krzyżowej i krzyż misyjny.

Czy kościół w Świętem jest zabytkiem?

Tak. Kościół św. Barbary w Świętem wpisano do rejestru zabytków pod numerem A/413 decyzją z 5 sierpnia 1961 r. (Wikipedia, 2026). W tej samej wsi do rejestru trafiły też dwór oraz park z początku XIX w. z reliktami cmentarza. Ochronę zabytków reguluje ustawa z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Co oznacza wpis A/413?

Wpis do rejestru to jedna z form ochrony zabytku przewidzianych w ustawie z 2003 r. Na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy takim obiekcie potrzebne jest pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 36). Litera „A" oznacza w rejestrze zabytki nieruchome. Historię decyzji opisuję w tekście wpis A/413 w rejestrze zabytków. Aktualny stan rejestru można sprawdzić w serwisie Narodowego Instytutu Dziedzictwa zabytek.pl.

Jakie inne zabytki są w Świętem?

Oprócz kościoła w Świętem są dwa inne obiekty wpisane do rejestru. Według opisu wsi w Wikipedii to:

• kościół św. Barbary, nr A/413, wpis z 5.08.1961 r.,
• dwór, nr 595, wpis z 28.03.1990 r.,
• park z początku XIX w. z reliktami cmentarza, nr 527, wpis z 24.04.1987 r.,
• cmentarz przykościelny z dzwonnicą, który stanowi otoczenie kościoła.

Remonty i ochrona drewna od 1918 r.

Kościół w Świętem remontowano co najmniej trzy razy: w 1918 r., gruntownie w latach 1962-1966 i w latach 90. XX w., kiedy wymieniono gonty (Wikipedia; dawna strona parafii). W 2011 r. parafia zaapelowała o pomoc, bo drewno zaatakował kołatek domowy i spuszczel, a dach wymagał pilnej naprawy.

Kiedy kościół był remontowany?

Remonty zapisane w źródłach przypadają na lata 1918, 1962-1966 i 1990-1999. Daty i zakres prac wyglądają tak:

1. 1918 r.: remont za czasów ks. Józefa Czubka.
2. 1962-1966: gruntowna renowacja, kilka lat po wpisie do rejestru w 1961 r.
3. Lata 90. XX w.: gruntowny remont z wymianą gontu na dachu.
4. 2011 r.: apel parafii o środki na dezynsekcję i naprawę pokrycia dachu.

Nie mam danych, czy prace z apelu z 2011 r. wykonano. Nie zgaduję, w jakim stanie jest teraz dach. Kto chce wesprzeć zabytek, powinien skorzystać wyłącznie z oficjalnych kanałów parafii.

Co zagraża drewnianemu kościołowi?

Największe zagrożenie to owady, które żerują w drewnie, oraz wilgoć przenikająca przez zniszczony gont. Według apelu parafii z 2011 r. w Świętem problem stanowią:

• kołatek domowy, który drąży chodniki w drewnie konstrukcyjnym i w wyposażeniu,
• spuszczel, groźny dla belek nośnych i więźby,
• nieszczelne pokrycie dachu, przez które woda dostaje się do konstrukcji,
• wiek drewna: elementy wyposażenia mają ponad 250 lat.

Kto decyduje o konserwacji wyposażenia?

O konserwacji wyposażenia decydują wspólnie władza kościelna i konserwator zabytków. Prawo kanoniczne wymaga pisemnego zezwolenia ordynariusza na naprawę cennych obrazów w kościele (KPK, kan. 1189). Ustawa o ochronie zabytków dodaje do tego pozwolenie wojewódzkiego konserwatora.

Jak przygotować się do odwiedzin kościoła?

Do kościoła w Świętem najprościej wejść przed Mszą albo tuż po niej. Według ogłoszeń parafii z 25 października 2026 r. niedzielne Msze w Świętem są o 8:00 i 11:00, a w kaplicy w Tymawie o 9:30. Godziny się zmieniają, więc przed wyjazdem sprawdź je na swiete.diecezja-torun.pl albo w katalogu Diecezji Toruńskiej.

Kiedy najlepiej odwiedzić kościół w Świętem?

Najlepiej przyjechać w niedzielę, w okolicy Mszy o 8:00 albo o 11:00. Według katalogu diecezji parafia ma dwa odpusty, czyli święta patronalne (to inne znaczenie niż odpust z KKK 1471). Przed wyjazdem zrób kilka rzeczy:

1. Sprawdź godziny Mszy w aktualnych ogłoszeniach parafii.
2. Jeśli chcesz przyjechać na odpust św. Barbary, sprawdź datę. Obchodzi się go w niedzielę przed lub po 4 grudnia.
3. Jeśli wolisz lato, sprawdź datę odpustu MB Szkaplerznej. Przypada w niedzielę przed lub po 16 lipca.
4. Zaplanuj czas na obejście cmentarza przykościelnego i grobu ks. Nowakowskiego.
5. Pierwszego listopada po sumie odbywa się procesja na cmentarzu. Jeśli chcesz w niej uczestniczyć, przyjedź wcześniej.

Czy można fotografować wnętrze?

Zwykle tak, ale nie w czasie liturgii, bez lampy błyskowej i za zgodą duszpasterza. Zgodę najlepiej uzyskać po Mszy, bo biuro parafialne działa w dni powszednie zaraz po niej. Zdjęcia z dawnej strony parafii mają właścicielkę, Kaję Gwincińską. Nie wolno ich używać bez jej zgody, dlatego w tym przewodniku korzystam tylko z własnych fotografii.

Jak zachować się w czasie liturgii?

W czasie Mszy zachowaj ciszę i nie chodź po kościele, a zwiedzanie odłóż na czas po nabożeństwie. Spowiedź w dni powszednie zaczyna się 20 minut przed Mszą, więc wtedy też ogranicz ruch przy konfesjonałach.

Najczęściej zadawane pytania

Kto jest patronką kościoła w Świętem?

Patronką jest św. Barbara, dziewica i męczennica, wspominana 4 grudnia. Kościół otrzymał jej tytuł przy poświęceniu 13 lipca 1738 r. Odpust ku jej czci parafia obchodzi w niedzielę przed lub po 4 grudnia.

Jak Święte nazywało się po niemiecku?

Niemiecka nazwa wsi to Schwenten. W dawnych dokumentach pojawiają się też warianty Swenten (1414) i Swyathe (1495). Teren przez wieki leżał na pograniczu, a po 1920 r. część parafii znalazła się po stronie niemieckiej.

Kiedy są odpusty w Świętem?

Według katalogu Diecezji Toruńskiej parafia ma dwa odpusty. Odpust św. Barbary przypada w niedzielę przed lub po 4 grudnia, a odpust Matki Bożej Szkaplerznej w niedzielę przed lub po 16 lipca. Dokładną datę w danym roku sprawdzisz w ogłoszeniach parafii.

Gdzie zobaczyć tablicę ks. Leona Gregorkiewicza?

Tablica upamiętniająca męczeństwo proboszcza wisi w kruchcie kościoła. Ks. Gregorkiewicza aresztowano 27 października 1939 r. i zamordowano w Klamrach koło Chełmna w listopadzie 1939 r. Jego historię opisał D. Galanciak w „Studiach Gdańskich" w 2020 r.

Kim był ks. Józef Czubek?

Ks. Józef Czubek (1883-1945) był proboszczem w Świętem od 1917 do 1928 r. Był patriotą i członkiem Rady Ludowej, a w grudniu 1918 r. posłował na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu. W 1928 r. przeszedł do parafii w Jabłonowie.

Jakie miejscowości należą do parafii w Świętem?

Według strony parafii są to m.in. Święte, Goczałki, Huta, Kozłowo, Krzywka, Łasinka, Osówko, Partęczyny i Wielka Tymawa. Strona parafii wymienia też Donowo i Wałdówko, a katalog diecezji zamiast nich Plesewo. Gdy chodzi o sprawy kancelaryjne, przynależność konkretnego adresu najlepiej ustalić w kancelarii.

Czy kościół w Świętem jest otwarty poza Mszą?

Dostępne źródła nie podają godzin otwarcia kościoła do zwiedzania. Najpewniej zastaniesz otwarte drzwi przed Mszą i tuż po niej. Jeśli chcesz zwiedzić kościół w innym terminie, skontaktuj się z parafią przez dane na swiete.diecezja-torun.pl.

Źródła i literatura

1. Diecezja Toruńska - historia i teraźniejszość, t. 12: Dekanat Łasiński, red. ks. St. Kardasz, Toruń 1997.
2. D. Galanciak, Kapłani - męczennicy dekanatu łasińskiego z czasów II wojny światowej, Studia Gdańskie t. XLVI (2020), DOI 10.26142/stgd-2020-010, Studia Gdańskie (UKSW).
3. Diecezja Toruńska - katalog parafii: Parafia pw. Świętej Barbary w Świętem (2026).
4. Parafia św. Barbary w Świętem - strona na platformie Diecezji Toruńskiej (ogłoszenia z 25.10.2026).
5. Wikipedia: Kościół św. Barbary w Świętem (2026).
6. Wikipedia: Święte (powiat grudziądzki) (2026).
7. Narodowy Instytut Dziedzictwa - rejestr zabytków (zabytek.pl) (2026).
8. Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568 (tekst jednolity w ISAP).
9. Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 858, 1189, 1218; Katechizm Kościoła Katolickiego (1992, wyd. pol. 1994), nr 1159-1162 i 1471.
10. Zdjęcie wyróżniające: Krzyo, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons, strona pliku.