Kiedy jest Matki Boskiej Szkaplerznej - data 16 lipca i odpust w Świętem

Opracowanie: Halina Borowska · aktualizacja 6.11.2026

W tym tekście

Kiedy jest Matki Bożej Szkaplerznej?

Matki Bożej Szkaplerznej obchodzi się co roku 16 lipca. W liturgii to wspomnienie Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel (Mszał Rzymski dla diecezji polskich, 1986). Data się nie zmienia. W parafii św. Barbary w Świętem (gm. Łasin) odpust MB Szkaplerznej przypada według katalogu Diecezji Toruńskiej w niedzielę przed 16 lipca albo po nim.

Od ponad dwudziestu lat jeżdżę po wsiach ziemi chełmińskiej i widzę, że lipcowy odpust szkaplerzny jest dla wielu wiejskich parafii drugim, obok patronalnego, najważniejszym dniem w roku. Ludowa nazwa „Matka Boża Szkaplerzna” i liturgiczna „NMP z Góry Karmel” oznaczają ten sam dzień. Więcej o samym tytule piszę w tekście o tym, jakie jest znaczenie tytułu Matka Boża Szkaplerzna.

Czy data 16 lipca jest stała co roku?

Tak. 16 lipca to stała data w kalendarzu liturgicznym i nie zależy od daty Wielkanocy, inaczej niż na przykład wspomnienie Niepokalanego Serca Maryi. Zmienia się tylko dzień tygodnia, a od niego zależy, kiedy parafie urządzają obchody zewnętrzne.

• Data liturgiczna to zawsze 16 lipca, a nazwa w Mszale brzmi „Najświętsza Maryja Panna z Góry Karmel”.
• Gdy 16 lipca wypada w niedzielę, pierwszeństwo ma liturgia niedzieli, a parafie zwykle łączą z nią odpust.
• W dni powszednie kościoły karmelitańskie świętują 16 lipca, a parafie diecezjalne często przenoszą odpust na najbliższą niedzielę.
• Nowennę przed świętem odmawia się zwykle od 7 do 15 lipca, czyli przez dziewięć dni.
• Bractwa szkaplerzne mają w tym dniu własny odpust bracki, o którym piszę niżej.

Dlaczego parafie świętują w niedzielę?

Uroczysta suma, procesja i spotkanie wspólnoty wymagają dnia, w którym przychodzi cała parafia, a w lipcu, w środku żniw, na wsi jest nim niedziela. Tak jest w Świętem: według katalogu Diecezji Toruńskiej (stan z października 2026) odpust MB Szkaplerznej wypada w niedzielę przed 16 lipca albo po nim, a nie zawsze dokładnie 16 lipca.

Jakie święto obchodzimy 16 lipca?

16 lipca Kościół obchodzi wspomnienie Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel, potocznie Matki Bożej Szkaplerznej. Nazwa pochodzi od Góry Karmel w Ziemi Świętej, kolebki Zakonu Karmelitów. Według tradycji zakonu w 1251 r. św. Szymon Stock otrzymał od Maryi szkaplerz. W kalendarzu ogólnym Kościoła to wspomnienie dowolne, a w zakonach karmelitańskich uroczystość.

Lipcowe wspomnienie łączy trzy wątki: biblijny (Karmel i prorok Eliasz), zakonny (karmelici i ich habit) oraz ludowy (szkaplerz noszony przez świeckich). Opisuję je osobno w tekście o historii i zwyczajach święta 16 lipca.

Skąd data 16 lipca: tradycja św. Szymona Stocka

Datę 16 lipca tradycja karmelitańska wiąże z wizją, którą miał mieć św. Szymon Stock, przełożony generalny zakonu, w 1251 r. w Anglii. Ten przekaz to objawienie prywatne. Należy do pobożności i historii zakonu, a nie do dogmatów wiary.

1. W XII-XIII w. na Górze Karmel powstaje wspólnota pustelników, którzy za duchowego ojca uważają proroka Eliasza.
2. Po przeniesieniu się karmelitów do Europy zakon przechodzi trudny okres i szuka poparcia.
3. Według przekazu zakonnego w 1251 r. Maryja ukazuje się św. Szymonowi Stockowi i wręcza mu szkaplerz jako znak opieki.
4. Karmelici świętują swoją Patronkę 16 lipca, a z czasem papieże rozszerzają to wspomnienie na cały Kościół.
5. Szkaplerz w zmniejszonej formie zaczynają nosić świeccy, a przy parafiach powstają bractwa szkaplerzne.

Wspomnienie czy uroczystość: ranga w kalendarzu

W kalendarzu ogólnym Kościoła 16 lipca to wspomnienie dowolne. W zakonach karmelitańskich ten dzień ma rangę uroczystości. Kapłan w parafii diecezjalnej może więc odprawić Mszę o NMP z Góry Karmel albo z dnia powszedniego. Rangę w danym roku podaje polskie ordo, czyli kalendarz liturgiczny wydawany przez diecezje.

Gdzie	Ranga 16 lipca	Co to oznacza w praktyce
Kalendarz ogólny Kościoła	wspomnienie dowolne	Formularz o NMP z Góry Karmel można wybrać, ale nie jest obowiązkowy.
Zakony karmelitańskie	uroczystość	W Mszy jest Gloria i Credo, a obchody mają najwyższą rangę.
Parafia z odpustem szkaplerznym (np. Święte)	odpust parafialny	Uroczysta suma w niedzielę przed 16 lipca albo po nim.

Jak teksty mszalne z 16 lipca łączą się z Karmelem?

Przez proroka Eliasza i Górę Karmel. W Pierwszej Księdze Królewskiej Eliasz modli się na Karmelu i wygrywa spór z prorokami Baala (1 Krl 18,19-40), a potem widzi chmurkę „jak dłoń ludzka” wróżącą deszcz (1 Krl 18,44). Tradycja karmelitańska czyta tę chmurkę jako zapowiedź Maryi. Czytania na dany dzień znajdziesz w lekcjonarzu albo w kalendarzu liturgicznym swojej diecezji.

Od czego chroni szkaplerz?

Według nauczania Kościoła szkaplerz nie chroni mechanicznie przed wypadkiem, chorobą ani nieszczęściem, bo nie jest amuletem. Jest sakramentalium (KKK 1667-1670), czyli znakiem zawierzenia Maryi i zobowiązaniem do życia Ewangelią. Pius XII w liście apostolskim Neminem profecto latet z 1950 r. przedstawił szkaplerz jako znak przymierza z Maryją i wezwanie do naśladowania Jej cnót.

O przyjęcie szkaplerza ludzie często pytają przy okazji lipcowego odpustu. Sam obrzęd i miejsca, w których się go odprawia, opisuję w poradniku gdzie można przyjąć szkaplerz. Tutaj chodzi o sens tego znaku.

Czy szkaplerz to amulet?

Nie. Katechizm przestrzega przed zabobonem, czyli przypisywaniem skuteczności samej materialnej stronie modlitw lub znaków sakramentalnych, w oderwaniu od postawy serca (KKK 2111). Kawałek brązowego sukna nie działa sam z siebie. Liczy się wiara i życie osoby, która go nosi.

Sakramentalia to święte znaki ustanowione przez Kościół, które na podobieństwo sakramentów oznaczają skutki przede wszystkim duchowe, osiągane za wstawiennictwem Kościoła, i usposabiają człowieka do przyjęcia łaski (parafraza) - Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 1667-1670, wyd. polskie 1994

Jakie obietnice przypisuje się szkaplerzowi?

Tradycja karmelitańska przekazuje dwie obietnice. Pierwsza pochodzi z wizji św. Szymona Stocka, druga to tzw. przywilej sobotni. Obie są treścią objawień prywatnych i pobożnego przekazu, a nie nauką wiary obowiązującą katolików.

• Według przekazu z wizji z 1251 r. Maryja miała zapewnić, że kto umrze w szkaplerzu, nie zazna ognia wiecznego.
• Przywilej sobotni opiera się na tzw. bulli sobotniej przypisywanej papieżowi Janowi XXII, a jej autentyczność historycy od dawna kwestionują.
• Pius XII w 1950 r. podkreślił, że szkaplerz nie może być wymówką od nawrócenia i wymaga naśladowania Maryi.
• Kościół nie gwarantuje żadnego skutku noszenia szkaplerza, bo łaska nie zależy od przedmiotu.
• Rozróżnienie jest proste: nauka Kościoła mówi o znaku zawierzenia, a obietnice należą do pobożności ludowej i tradycji zakonu.

Objawienia nazywane prywatnymi, nawet uznane przez Kościół, nie należą do depozytu wiary; nie uzupełniają Objawienia Chrystusa, lecz pomagają pełniej nim żyć w danej epoce (parafraza) - Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 67, wyd. polskie 1994

Czym jest szkaplerz w codziennym życiu?

Szkaplerz to dwa małe prostokąty sukna połączone sznurkami, noszone na piersiach i plecach. Wywodzą się z karmelitańskiego habitu. Kto go nosi, deklaruje więź z Maryją i rodziną Karmelu. Bractwo Szkaplerzne, takie jak w Świętem, tę więź wzmacnia wspólną modlitwą i odpustami.

Jakie święta Matki Bożej obchodzimy w ciągu roku?

W ciągu roku liturgicznego Kościół w Polsce obchodzi kilkanaście dni maryjnych w trzech rangach: uroczystość, święto i wspomnienie. Do najważniejszych należą 1 stycznia, 25 marca, 3 maja, 15 sierpnia, 26 sierpnia i 8 grudnia. Wspomnienie NMP z Góry Karmel 16 lipca nie jest świętem nakazanym (KPK 1983, kan. 1246), więc udział we Mszy tego dnia jest dobrowolny.

Uroczystości, święta i wspomnienia maryjne w tabeli

Poniższa tabela zbiera najczęściej szukane dni maryjne. Rangi podaję według kalendarza ogólnego i polskiego. Szczegóły w danym roku podaje ordo diecezjalne.

Data	Nazwa liturgiczna	Ranga
1 I	Świętej Bożej Rodzicielki Maryi	uroczystość (nakazana)
2 II	Ofiarowanie Pańskie (MB Gromnicznej)	święto
25 III	Zwiastowanie Pańskie	uroczystość
3 V	NMP Królowej Polski	uroczystość (w Polsce)
16 VII	NMP z Góry Karmel (MB Szkaplerznej)	wspomnienie dowolne
15 VIII	Wniebowzięcie NMP	uroczystość (nakazana)
26 VIII	NMP Częstochowskiej	uroczystość (w Polsce)
8 IX	Narodzenie NMP (MB Siewnej)	święto
7 X	NMP Różańcowej	wspomnienie obowiązkowe
8 XII	Niepokalane Poczęcie NMP	uroczystość

Obowiązek Mszy a święta maryjne: kan. 1246

Kanon 1246 Kodeksu Prawa Kanonicznego wymienia dni nakazane, ale pozwala konferencji episkopatu część z nich znieść lub przenieść na niedzielę. W Polsce z dni maryjnych obowiązek Mszy dotyczy uroczystości Świętej Bożej Rodzicielki (1 stycznia) i Wniebowzięcia (15 sierpnia).

• Uroczystość to najwyższa ranga, z Gloria i Credo, ale nie każda uroczystość jest dniem nakazanym.
• Święto ma Gloria i własne czytania, a obchodzi się je tylko w dniu, w którym wypada.
• Wspomnienie obowiązkowe, jak MB Różańcowej 7 października, kapłan odprawia zawsze, jeśli nie ma obchodu wyższej rangi.
• Wspomnienie dowolne, jak NMP z Góry Karmel w kalendarzu ogólnym, kapłan może wybrać zamiast Mszy z dnia powszedniego.
• Odpust parafialny to święto wspólnoty, a nie kategoria rangi w kalendarzu liturgicznym.

Kogo czci diecezja toruńska jako patronkę?

Patronką diecezji toruńskiej jest Matka Boża Nieustającej Pomocy, jak podaje strona parafii w Świętem (październik 2026). Dlatego w Świętem obok nowenny szkaplerznej odprawia się w drugą środę miesiąca nowennę do MB Nieustającej Pomocy. Diecezja toruńska powstała 25 marca 1992 r. Wcześniej teren parafii należał do diecezji chełmińskiej.

Nowenna i litania do Matki Bożej Szkaplerznej

Nowennę do Matki Bożej Szkaplerznej odmawia się zwykle przez dziewięć dni przed 16 lipca, czyli od 7 do 15 lipca. Litania do MB Szkaplerznej służy modlitwie prywatnej. W Świętem nowenna do MB Szkaplerznej odbywa się przez cały rok w trzeci czwartek miesiąca, jak podaje strona parafii (ogłoszenia z 25.10.2026).

Kiedy odmawiać nowennę do MB Szkaplerznej?

Nowennę przed świętem zaczyna się 7 lipca i kończy 15 lipca, dzień przed wspomnieniem NMP z Góry Karmel. Jeżeli Twoja parafia ma odpust w niedzielę przed 16 lipca, możesz zgrać nowennę z tą niedzielą.

1. Wybierz tekst nowenny z wydania karmelitańskiego albo modlitewnika z aprobatą kościelną.
2. Zacznij 7 lipca, jeśli chcesz zakończyć przed liturgicznym dniem 16 lipca.
3. Odmawiaj codziennie o stałej porze, na przykład po wieczornym pacierzu.
4. Dołącz Pod Twoją obronę albo dziesiątek różańca, jeśli tekst nowenny tego nie przewiduje.
5. Zakończ nowennę udziałem we Mszy 16 lipca albo w sumie odpustowej w najbliższą niedzielę.

Czy jest litania do MB Szkaplerznej?

Tak, w modlitewnikach karmelitańskich są litanie do Matki Bożej Szkaplerznej, ale przeznaczone do modlitwy prywatnej. W nabożeństwach publicznych Kościół posługuje się litaniami zatwierdzonymi do takiego użytku, przede wszystkim Litanią Loretańską do Najświętszej Maryi Panny. Teksty litanii szkaplerznej lepiej brać z wydań zakonnych niż z przypadkowych stron.

Nowenna szkaplerzna w Świętem: trzeci czwartek miesiąca

W parafii św. Barbary nowenna do MB Szkaplerznej nie ogranicza się do lipca. Według strony parafii (stan z 25.10.2026) odprawia się ją w trzeci czwartek każdego miesiąca. Lipcowy odpust jest więc szczytem nabożeństwa, które trwa cały rok. Aktualny porządek nabożeństw znajdziesz w cotygodniowych ogłoszeniach na swiete.diecezja-torun.pl.

Odpust MB Szkaplerznej w Świętem: kiedy przypada

Według katalogu Diecezji Toruńskiej (październik 2026) parafia św. Barbary w Świętem, w gminie Łasin i dekanacie łasińskim, obchodzi odpust Matki Bożej Szkaplerznej w niedzielę przed 16 lipca albo po nim. To drugi odpust parafii. Pierwszy, patronalny, przypada w niedzielę przed lub po 4 grudnia, we wspomnienie św. Barbary. Dokładną datę w danym roku podają ogłoszenia parafialne.

Święte to niewielka wieś w powiecie grudziądzkim, przy północno-wschodniej granicy województwa kujawsko-pomorskiego. Drewniany kościół św. Barbary z 1723 r., zrębowy i kryty gontem, wpisano do rejestru zabytków pod numerem A/413 w 1961 r. (Wikipedia, hasło o kościele). Dwa odpusty, w lipcu i w grudniu, wyznaczają rytm roku tej parafii.

Ołtarz MB z Góry Karmel w drewnianym kościele

W kościele w Świętem stoi boczny ołtarz Matki Bożej z Góry Karmel, po stronie Ewangelii, czyli północnej. Według Wikipedii oba ołtarze boczne powstały w 1753 r. w stylu regencji. Ikonografię opisywała dawna strona parafii (2024 r.). Szerzej piszę o tym w tekście obraz MB Szkaplerznej i ołtarz boczny w Świętem.

• W centrum ołtarza wisi obraz, na którym Matka Boża wręcza szkaplerz św. Szymonowi Stockowi.
• Obok obrazu stoją figury św. Jana Chrzciciela, św. Pawła Pustelnika i dwóch świętych zakonnic.
• W górnej części ołtarza jest obraz św. Antoniego z Padwy.
• Szczyt ołtarza wieńczy kartusz z herbem fundatora, bp. Stanisława Leskiego (według dawnej strony parafii).
• Po przeciwnej stronie nawy stoi bliźniaczy ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa, z takim samym kartuszem herbowym.

Przy takich ołtarzach w drewnianych kościołach na Pomorzu zawsze najpierw szukam sceny ze szkaplerzem. To ona mówi, komu ołtarz poświęcono, zanim przeczyta się jakikolwiek podpis.

Co to jest odpust bracki w Bractwie Szkaplerznym?

Odpust bracki to odpust, który członkowie bractwa religijnego mogą uzyskać w jego święto. Według dawnej strony parafii (2024 r.) Bractwo Szkaplerzne w Świętem ma przywilej odpustu brackiego w święto MB z Góry Karmel, 16 lipca. Odpust parafialny dotyczy całej wspólnoty, a bracki członków bractwa.

Czym jest odpust: znaczenie słowa w Kościele?

Odpust to według Katechizmu darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy już odpuszczone co do winy (KKK 1471). Po polsku tym samym słowem nazywa się też uroczystość patronalną parafii, a potocznie nawet kramy z obwarzankami przed kościołem.

Odpust jest darowaniem przed Bogiem kary doczesnej za grzechy odpuszczone już co do winy; wierny odpowiednio usposobiony uzyskuje go pod określonymi warunkami za pośrednictwem Kościoła (parafraza) - Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 1471, wyd. polskie 1994

Warunki zwykłe odpustu zupełnego podaje Podręcznik odpustów (Enchiridion indulgentiarum, wyd. 1999):

• Spowiedź sakramentalna, którą można odbyć kilka dni przed odpustem lub po nim.
• Komunia święta przyjęta w dniu, w którym zyskuje się odpust.
• Modlitwa w intencjach Ojca Świętego, na przykład Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo.
• Wolność od przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, także lekkiego.
• Wykonanie czynności, z którą Kościół łączy odpust, na przykład udział w uroczystości odpustowej.

Jedna praktyczna uwaga do Świętego. Według strony parafii (25.10.2026) spowiedź jest w dni powszednie 20 minut przed Mszą, a w zwykłe niedziele i uroczystości nakazane jej nie ma. Porządek spowiedzi w dniu odpustu podają ogłoszenia z tygodnia poprzedzającego.

Jak sprawdzić aktualny termin odpustu?

Termin odpustu MB Szkaplerznej w Świętem sprawdzisz w trzech krokach: w ogłoszeniach parafialnych z niedziel przed 16 lipca na swiete.diecezja-torun.pl, w katalogu parafii Diecezji Toruńskiej i w biurze parafialnym, czynnym w dni powszednie po Mszy. Parafia.w.swietem.pl to niezależny przewodnik, a nie strona parafii. Terminy podaję wyłącznie ze źródłem i datą.

Gdzie sprawdzić termin odpustu w Świętem?

Najpewniejsze są ogłoszenia z dwóch niedziel przed 16 lipca. Wtedy parafia podaje datę odpustu, godzinę sumy i porządek spowiedzi.

1. Otwórz ogłoszenia parafialne na swiete.diecezja-torun.pl, które parafia publikuje co tydzień.
2. Sprawdź katalog Diecezji Toruńskiej (parafia św. Barbary w Świętem), gdzie zapisano stałą regułę „niedziela przed lub po 16 VII”.
3. Zajrzyj do biura parafialnego, które według strony parafii działa w dni powszednie bezpośrednio po Mszy.
4. Porównaj daty z obu źródeł. Jeśli się różnią, rozstrzyga aktualne ogłoszenie parafii.
5. Jeśli przyjeżdżasz z daleka, sprawdź ogłoszenia jeszcze raz w tygodniu przed wyjazdem.

Czy odpust zawsze jest w niedzielę?

W Świętem tak. Katalog Diecezji Toruńskiej podaje niedzielę przed 16 lipca albo po nim, a nie sam dzień 16 lipca. W innych parafiach bywa różnie: klasztory karmelitańskie świętują zwykle dokładnie 16 lipca, nawet w dzień powszedni, a parafie wiejskie przenoszą sumę na niedzielę.

Jak wygląda niedzielny porządek Mszy w Świętem i Tymawie?

Według ogłoszeń parafii z 25.10.2026 w zwykłą niedzielę Msze są o 8:00 w kościele w Świętem, o 9:30 w kaplicy w Tymawie i o 11:00 (suma) w Świętem. W dniu odpustu porządek może być inny, dlatego godzinę sumy odpustowej sprawdź w lipcowych ogłoszeniach.

• Kościół św. Barbary stoi pod adresem Święte 16, w gminie Łasin.
• Kaplica filialna w Tymawie należy do tej samej parafii i ma osobną Mszę niedzielną.
• Do parafii należą m.in. Goczałki, Huta, Kozłowo, Krzywka, Łasinka, Osówko i Partęczyny.
• Proboszczem parafii jest według katalogu diecezji ks. Wojciech Wierzbicki.

Najczęściej zadawane pytania

Jak wygląda medalik Matki Bożej Szkaplerznej?

Medalik szkaplerzny ma z jednej strony wizerunek Najświętszego Serca Pana Jezusa, a z drugiej Matkę Bożą, zwykle ze szkaplerzem w dłoni. Kościół pozwolił zastępować nim szkaplerz z sukna za pontyfikatu Piusa X (1910). Medalik może nosić osoba, która przyjęła już szkaplerz w obrzędzie. Szczegóły opisuję w tekście o tym, czym jest medalik szkaplerzny.

Jak brzmi codzienna modlitwa szkaplerzna?

Jednej obowiązkowej formuły codziennej modlitwy szkaplerznej nie ma. Przy nałożeniu szkaplerza kapłan zwykle poleca krótką codzienną modlitwę maryjną, na przykład Pod Twoją obronę albo dziesiątek różańca. Konkretne zobowiązanie zależy od obrzędu i bractwa.

Czy 16 lipca trzeba iść na Mszę?

Nie. Wspomnienie NMP z Góry Karmel nie jest świętem nakazanym. Listę dni nakazanych określa kan. 1246 KPK z 1983 r. wraz z postanowieniami Konferencji Episkopatu Polski. Udział we Mszy 16 lipca jest dobrowolny, chyba że ten dzień wypada w niedzielę.

Czy Matki Boskiej Szkaplerznej i Matki Bożej z Góry Karmel to to samo święto?

Tak. W Mszale ten dzień nazywa się Najświętsza Maryja Panna z Góry Karmel. „Matka Boska Szkaplerzna” to nazwa ludowa, która wzięła się od szkaplerza karmelitańskiego. W Świętem oba określenia odnoszą się do tego samego bocznego ołtarza i tego samego lipcowego odpustu.

Czy na odpust w Świętem mogą przyjechać goście z innych parafii?

Tak. Odpust parafialny jest otwarty dla wszystkich wiernych, a zwiedzających drewniany kościół z 1723 r. przyjeżdża tu sporo. Przed wyjazdem sprawdź datę i godzinę sumy w aktualnych ogłoszeniach na stronie parafii.

Czy szkaplerz trzeba nosić przez cały czas?

Według tradycji karmelitańskiej szkaplerz nosi się stale, w dzień i w nocy, bo jest znakiem trwałego zawierzenia. Gdy sukno się zniszczy, wymienia się je na nowe bez ponownego obrzędu. Kto nie może nosić sukna, na przykład z powodów zdrowotnych, może nosić medalik szkaplerzny.

Czy w dniu odpustu w Świętem można przyjąć szkaplerz?

To zależy od decyzji duszpasterzy w danym roku. Obrzęd nałożenia szkaplerza prowadzi kapłan, a parafie często łączą go z lipcowym odpustem. O taką możliwość zapytaj w biurze parafialnym albo sprawdź ogłoszenia z tygodni przed odpustem.

Źródła i literatura

1. Mszał Rzymski dla diecezji polskich, wyd. II, Pallottinum, Poznań 1986 (kalendarz liturgiczny, 16 lipca: NMP z Góry Karmel).
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, wyd. polskie, Pallottinum, Poznań 1994, pkt 67, 1471, 1667-1670, 2111.
3. Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 1246, wyd. polskie Pallottinum.
4. Pius XII, list apostolski Neminem profecto latet (1950), Stolica Apostolska - vatican.va.
5. Enchiridion indulgentiarum (Podręcznik odpustów), wyd. IV, 1999.
6. Diecezja Toruńska - katalog parafii: Parafia pw. Świętej Barbary w Świętem (stan z października 2026).
7. Parafia św. Barbary w Świętem - strona parafii na platformie Diecezji Toruńskiej (ogłoszenia z 25.10.2026).
8. Wikipedia - Kościół św. Barbary w Świętem.
9. Diecezja Toruńska - historia i teraźniejszość, t. 12: Dekanat Łasiński, red. ks. St. Kardasz, Toruń 1997.
10. Zdjęcie wyróżniające: Krzyo, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons, strona pliku.